Şu gün, 5-nji iýunda Aşgabatdaky «Arçabil» myhmanhanasynda «Uglewodorod känlerini işläp taýýarlamagyň energetika geljegi, täze tehnologiýalary we ekologiýa jähtleri» atly halkara ylmy maslahat (TESC 2024) öz işine başlady.

Iki günlük halkara forumyň maksady jemgyýetçiligiň ünsüni ekologiýa we durnukly ösüş meselelerini çözmek bilen bagly meselelere gönükdirmekden ybaratdyr. Maslahata dünýäniň 33 döwletinden 270-den gowrak wekil gatnaşýar. Maslahat häzirki döwrüň ekologiýa wehimlerini çözmegiň üstünde bilelikde işlemek üçin alymlary, barlagçylary we hünärmenleri birleşdirip, durnukly ösüşe tarap möhüm ädim bolar.

Maslahatyň maksatnamasynyň çäklerinde BMG-niň energetika aragatnaşyklara we sebit howpsuzlygynyň bähbidine söwda bagyşlanan sessiýasy geçiriler.

“Energo ulgamlara berkidilmegiň we söwdanyň hasabyna energetika ulgamlaryň durnuklylygyny we howpsuzlygyny ýokarlandyrmak” mejlisinde sebit energetika gatnaşyklaryny we söwda hyzmatdaşlygyny berkitmegiň meseleleri maslahatlaşylar. Energetika ulgamlaryň durnuklylygyny ýokarlandyrmakda hyzmatdaşlygyň möhümligini nygtap, mejlise gatnaşyjylar sebitde söwdanyň we özara gatnaşyklaryň giňeldilmegine gönükdirilen möhüm başlangyçlary maslahatlaşarlar.

Maslahatyň çäklerinde şeýle hem Inžener-nebitçileriň jemgyýetiniň (SPE) ýörite sessiýasy geçiriler: «CO2-ni we kükürt dioksidini utilizasiýa etmek we uglewodorod serişdelerini çykarmak». Bu ugurda hünärmenler öňdebaryjy barlaglaryny we amaly goşundylaryny hödürlärler. Sessiýa gatnaşyjylar soňky gazanylanlar we öňdebaryjy tejribeler barada gymmatly maglumat alarlar. 

Maslahatyň barşynda bellenilişi ýaly, biziň ýurdumyz ekologiýa meselelerine, hususan-da, metan zyňyndylarynyň we nebit we gaz känlerini işläp taýýarlamakda ugurdaş gaz zyňyndylarynyň azaldylmagyna aýratyn ähmiýet berýär. Türkmenistan BMG-niň Howanyň üýtgemegi boýunça Çarçuwaly konwensiýasyna gatnaşyjy taraplaryň 28-nji maslahatynda (СOP-28) Türkmenistan Ählumumy metan borçnamasyna goşulýandygyny yglan etdi.

Şeýle hem bellenilişi ýaly, Türkmenistan 2030-njy ýyla çenli bug gazlarynyň zyňyndylaryny nol derejesine ýetmegi meýilleşdirýär, uzakmöhletleýin geljekde bolsa, hususy maliýe serişdeleriniň hasabyna bolşy ýaly, halkara guramalarynyň maliýe goldawy esasynda zyňyndylaryň derejesini azaltmagy meýilleşdirýär. Serdar Berdimuhamedow BMG-niň Howanyň üýtgemegi boýunça Çarçuwaly Konwensiýasynyň taraplarynyň nobatdaky 28-nji mejlisindäki (COP28) çykyşynda, Türkmenistanda BMG-niň howanyň üýtgemegi bilen bagly tehnologiýalar boýunça Sebit merkezini açmak barada başlangyjy tassyklady.

Maslahata we işewür duşuşyklara Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň ýolbaşçylarynyň gatnaşmagy wekilleriň energiýanyň gaýtadan dikeldilýän çeşmeleri ulgamynda we energetika ulgamynyň diwersifikasiýalaşdyrylmagynda mümkinçiliklerimize doly derejede düşünmeklerini üpjün eder.