Häzirki wagtda döwrüň iň iri halkara energetika taslamalarynyň biri bolan Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan (TOPH) gaz geçirijisiniň durmuşa geçirilmegi dowam edýär. Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen başlanan bu taslama, Prezident Serdar Berdimuhamedowyň ýolbaşçylygynda yzygiderli amala aşyrylýar.

TOPH gaz geçirijisiniň 153 kilometrlik «Arkadagyň ak ýoly» diýlip atlandyrylýan möhüm böleginiň gurluşygy ýokary depginde alnyp barylýar. Taslamanyň baş potratçysy «Türkmengaz» döwlet konserni bolup durýar, göni gurluşyk işlerini bolsa «Türkmengazgurluşyk» Ýapyk paýdarlar jemgyýeti amala aşyrýar.

Häzirki wagtda «Arkadagyň ak ýoly» gaz geçirijisiniň gurluşygynda 700-e golaý türkmen hünärmeni — inženerler, gazçylar, kebşirleýjiler we gurluşykçylar zähmet çekýärler. Obýektlerde 250-den gowrak gurluşyk we ýöriteleşdirilen tehnika ulanylýar. Olaryň hatarynda «Zoomlion» buldozerleri, «Komatsu» ekskawatorlary, turba ýatyryjylar, turba daşaýjylar, kuwwatly awtokranlar we beýleki döwrebap tehnikalar bar.

Serhetabat–Hyrat böleginiň gurluşygyny üpjün etmek üçin turba önümlerini, enjamlary we zerur materiallary getirmek boýunça 17 sany halkara şertnama baglaşyldy. Hususan-da, Hindistanyň «MAN Industries Ltd» kompaniýasy bilen umumy bahasy 190 million ABŞ dollaryndan gowrak bolan 150 müň metrden gowrak polat turbany ibermek barada şertnama baglaşyldy.

Şu güne çenli kompaniýa tarapyndan 108 müň metrden gowrak turba önümi öndürildi. Üpjünçilikleriň ep-esli bölegi Poti, Alat we Türkmenbaşy halkara deňiz portlary arkaly getirilip, şol ýerden Owganystanyň çägindäki gaz geçirijiniň ugrunda ýerleşýän gurluşyk meýdançalaryna daşaldy.

Döwlet tarapyndan berilýän giň gerimli goldaw we döredilen şertler gaz geçirijiniň owgan böleginiň gurluşygyny bellenilen möhletlerde tamamlamaga ynam döredýär. Häzirki wagtda 153 kilometrlik bölegiň ähli ugrunda geodeziýa derňewleri doly tamamlandy we ugur potratçy guramalara gowşuryldy. Häzir bu ýerde ugry arassalamak we tekizlemek, turbalary kebşirlemek we gurnamak, kebşirleýiş tikinlerini izolýasiýa etmek, tranşeýalary gazmak we turbageçirijini ýatyrmak işleri alnyp barylýar.

Gaz geçirijisiniň ugrunda gözegçilik ýollarynyň gurluşygyna aýratyn üns berilýär. Eýýäm şeýle ýollaryň 107 kilometrden gowragy gurlup gutardy, bu bolsa obýektiň geljekdäki ulanylyşy we howpsuzlygyny üpjün etmek üçin uly ähmiýete eýedir.

TOPH taslamasy Owganystan üçin giň ykdysady mümkinçilikleri açýar. Hünärmenleriň çaklamalaryna görä, bu ýurt tebigy gazyň üstaşyr geçirilmeginiň hasabyna ýyl saýyn bir milliard ABŞ dollaryndan gowrak girdeji alyp biler. Bu infrastrukturalary ösdürmek, täze iş orunlaryny döretmek we ilatyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak üçin möhüm faktor bolar.

TOPH  taslamasynyň durmuşa geçirilmegi Garaşsyz, Bitarap Türkmenistanyň tutuş sebitiň durnukly ösüşini we abadançylygyny üpjün etmäge gönükdirilen parahatçylyk söýüji we döredijilikli syýasatyny ýene bir gezek tassyklaýar.