Neon senagaty Türkmenistana uly girdejileri getirip biler — bilermen

17:46 22.08.2022 10433

https://www.oilgas.gov.tm/storage/posts/5344/original-1630320b56f783.jpeg

Belli türkmen alymy, bilermen we tehniki ylymlarynyň doktory Allaberdi Ylýasow Türkmenistanda neonyň himiýa substansiýasynyň önümçilik mümkinçiligini geljegi uly taslama hasaplaýar. Bu barada CentralAsia.news habar berýär.

Ylýasowyň aýtmagyna görä, Türkmenistan ýurduň himiýa senagatynyň innowasion tehnologiýalarynyň esasynda neon öndürip biler. Bu element — çipleriň önümçiliginde esasy we zerur bolan düzüm bölegidir.

Neon — yssyz we reňksiz bir atomly inert gazydyr, ol asla hiç zat bilen diýen ýaly himiki reaksiýa girmeýär. Emma şol bir wagtda element ýokary elektrik geçirijiligine eýe we özünden tok geçirende ýagty gyzyl bolýar. Neon — dünýäde ýaýrawy boýunça wodoroddan, geliýde, kisloroddan we ugleroddan soň bäşinji ýerde durýar. 

Onuň ýeke-täk çeşmesi howadyr. Ony pes temperaturaly rektifikasiýany ulanmak arkaly bölýärler. Netijede kisloroddan onuň has ýeňil düzüm böleklerini, ýagny Ne (neon) we He (geliý) aýrylýar. Netijede alynýan önüm bary-ýogy 10%-e çenli neogeliý garyndysyny saklap bilýär, onuň galan bölegini azot we wodorod düzýär.

«Senagat maksatlary üçin neon howadan suwuk azot we kislorod bölünende galyndy hökmünde howadan bölünip alynýar. Ol iki usulda amala aşyrylýar: adsorbsion ýa-da kondensasion» - diýlip habarda aýdylýar.

Ylýasowyň bellemegine görä, bu günki gün neonyň bahasy kub metrine 2 müň 500 amerikan dollaryna barabar. Bu diýildigi, arassa neonyň önümçiligi ýylda ýüzlerçe bolmasa-da, onlarça million dollara çenli tehnologik eksporty üpjün eder.

Bellemeli zatlaryň biri neon senagat pudagynda giňden peýdalanylýar. Bu element kriogen desgalarynda sowadyjy hökmünde çykyş edýär. Suwuk neon raketa ýangyjyny saklamak ýa-da kosmos şertlerini emele getirmek üçin tüýs laýyk gelýär.

«Şeýlelikde, Ne-nyň ulanyş çygry gün geçdigiçe giňeýär, onuň ulanyş gerimi hem artýar» - diýip, türkmen alymy belleýär.

Başga makalalar
162da9aac8feb2.jpeg
«Demirgazyk akymy» boýunça ibermeler dikeldilenden soň hem Ýewropada gazyň bahasy arzanlamady

«Demirgazyk akymy» boýunça ibermeler dikeldilenden soň hem Ýewropada gazyň bahasy arzanlamady. Eýýäm bir hepde bäri bahalar müň kub metrine 1600 dollar derejesinde saklanýar.


162da98ab2c5af.jpeg
Çökgünlik howpy nebitiň bahalaryny aşakladýar — analitikler II ýarym ýylda Brentiň bahalarynyň 100 dollar bolmagyna garaşýarlar

Energiýa geçirijileriň bazarynda çökgünlik zerarly dünýä ykdysadyýetinde emele gelip biljek çökgünlik bilen bagly howatyrlanmalar iýul aýynyň dowamynda Brent nebitiniň bahalaryny 7% aşaklatdy. Bu günki gün barreliň bahasy 103 dollardan aşaklatdy. Pudaklaýyn analitikler bahalaryň ýene-de birnäçe dollar aşaklajakdygyna we şol derejede 2022-nji ýylyň ahyryna çenli saklanjakdygyna ynanýarlar diýip, Interfaks habar berýär.


162da5860ea95a.jpeg
Serdar Berdimuhamedow: Türkmenistan Merkezi Aziýa döwletleriniň üsti bilen energiýa geçirijileriniň ibermelerini artdyrmaga taýýar

Penşenbe güni Çolpon-Atada (Gyrgyzystanyň Yssyk-Köl welaýaty) Merkezi Aziýa döwletleriniň Baştutanlarynyň dördünji Konsultatiw duşuşygy geçirildi. Duşuşyga Gazagystanyň, Özbegistanyň, Türkmenistanyň we Täjigistanyň Prezidentleri gatnaşdy.


167972b61ae2e4.jpg
2025-nji ýylda esasy maýa goýumlar döwlet we sebit ähmiýetli taslamalara gönükdiriler

Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda Türkmenistanda maýa goýumlar döwlet we sebit ähmiýetli, şol sanda möhüm nebitgaz taslamalaryny durmuşa geçirmäge gönükdiriler.


167973087b60f1.jpg
“Türkmengaz” DK we “BOTAŞ” gaz ulgamynda hyzmatdaşlygyň geljegini maslahatlaşdylar

“Türkmengaz” döwlet konserninde geçen hepde konserniň ýolbaşçylarynyň “BOTAŞ” türk kompaniýasynyň baş direktory Abdulwahit Fidanyň ýolbaşçylygyndaky wekiliýet bilen duşuşygy geçirildi. Duşuşygyň barşynda ikitaraplaýyn gatnaşyklarynyň häzirki ýagdaýy we geljekki ösüş mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy.