GaffneyCline-yň ýolbaşçysy Türkmenistanyň deňiz böleginiň energetiki mümkinçilikleri barada aýtdy
09:37 25.04.2025 5141
Türkmenistanyň ykdysadyýetine daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek boýunça halkara forumynda (TEIF 2025) GaffneyCline TM Energy Advisory kompaniýasynyň sebit boýunça direktory Stiwen Trewers çykyş edip, Türkmenistanyň deňiz energetika pudagynyň durnukly ösüşi we maýa goýum mümkinçilikleri barada giňişleýin prezentasiýa bilen çykyş etdi.
Onuň çykyşynda görkezilen slaýdlarda ýurdumyyzň nebitgaz pudagynyň ösüşi, daşary ýurt maýa goýumlarynyň köp mukdarda çekilmegi we geljege uly umyt baglan meýilnamalar aýratyn nygtaldy.
Stiwen Trewers häzirki wagtda durmuşa geçirilýän iri taslamalaryň arasynda “Petronas” kompaniýasynyň Hazar deňziniň I Blogundaky işjeňligi barada gürrüň berdi. 1996-njy ýyldan bäri Taýýar önüm paýlaşmak hakynda şertnamanyň (PSA) çäklerinde “Petronas” Türkmenistanyň Hazar deňzindäki toplumynda ABŞ-nyň 11 milliard dollary möçberinde maýa goýdy. Bu şertnama ýakynda 2028-nji ýyla çenli uzaldyldy. Kompaniýa “Magtymguly”, “Diýarbekir” we “Garagöl Deňiz” ýaly gazkondensat ýataklaryny işläp taýýarlaýar. Bu ýataklar Gyýanlydaky gazy gaýtadan işleýän zawod we terminal arkaly üpjün edilýär. Bu düzüm ýylda 5 milliard kub metr gazy gaýtadan işlemäge ukyply bolup, sebitde artýan islegi kanagatlandyrmakda möhüm rol oýnaýar.
Şeýle hem Çeleken deňiz böleginde şertnama esasynda işleýän “Dragon Oil” kompaniýasynyň 2000-nji ýyldan bäri 400 million barrelden gowrak çig nebit çykarylandygy, kompaniýanyň maýa goýumlarynyň ABŞ-nyň 8 milliard dollaryndan geçendigi bellenildi. Kompaniýa “Jeýtun” (LAM) we “Jygalybeg” (Ždanow) ýataklaryny dolandyrýar. Şeýle hem “Dragon Oil” 2027-nji ýyldan başlap gazy monetizasiýa etmek boýunça başlangyçlara girişmegi meýilleşdirýär.
Trewers nebitgaz pudagynyň häzirki wagtda durnukly ösüş ýolundadygyny aýtdy. Onuň sözlerine görä, onýyllygyň ahyryna çenli ýylda goýulýan maýa goýumlaryň möçberi ortaça $700 million derejesinde saklanar, soň bolsa gazyň ösüş taslamalary bilen baglylykda bu görkeziji ep-esli ýokarlanar.
Bu ösüşe täsir edýän esasy ugurlaryň hatarynda “Galkynyş” taslamasynyň ikinji tapgyrynyň amala aşyrylmagy bilen gaz eksport mümkinçilikleriniň ýylda 30 milliard kub metr artmagy, şeýle hem TOPH (Türkmenistan–Owganystan–Pakistan–Hindistan) gaz geçirijisi boýunça ýylda 33 milliard kub metr gazyň eksport edilmegi bilen eksportyň dürlüliginiň ýokarlandyrylmagy görkezildi.
Ol daşary ýurt maýadarlary bilen hyzmatdaşlykda Türkmenistanyň nebitgaz pudagynyň eýeleýän ornunyň artýandygyny aýratyn nygtady. Mysal üçin, GaffneyCline kompaniýasy 1992-nji ýylda Türkmenistanda ilkinji işine başlanda daşary ýurt kompaniýalarynyň arasynda diňe “Larmag” (häzirki “Dragon Oil”) işleýärdi, onuň gündelik nebit önümçiligi 10 000 barrelden hem azdy. Häzirki wagtda “Dragon Oil” güni $80 000 barrel çig nebit öndürýär, “Petronas” – 30-40 müň barrel nebit we kondensat, “Eni” kompaniýasy bolsa – takmynan 10 000 barrel öndürýär.
Stiwen Trewers bu ösüşiň Türkmenistan üçin halkara energetika bazarynda möhüm oýunçynyň derejesine çykandygynyň, daşary ýurt maýa goýumlarynyň we pudaklaýyn infragurlamanyň strategiki ösüşiniň netijesidigini belledi.
Yragyň wekiliýeti «Türkmengaz» DK bilen türkmen tebigy gazyny satyn almagyň mümkinçiliklerini maslahatlaşdy
Türkmenistanyň Nebitgaz toplumynyň Merkezi binasynda «Türkmengaz» döwlet konserniniň ýolbaşçylygy bilen Türkmenistana sapar bilen gelen Yrak Respublikasynyň arasynda gepleşikler geçirildi. Yragyň wekiliýetine Energetika ministriniň orunbasary Adil Karim Kak Ahmed we nebit ministriniň orunbasary Ezat Sabir Esmail ýolbaşçylyk etdi.
Türkmenistanyň ýangyç-energetika toplumynda ýedi aýda alnyp barlan işleriň netijelerine garaldy
27-nji awgustda Türkmenistanyň nebitgaz toplumynyň merkezi binasynda Arkadag Serdarly bagtyýar ýaşlar ýylynyň geçen ýedi aýynda ýerine ýetirilen işleriň jemlerine bagyşlanan hasabat ýygnagy geçirildi. Onda 25-nji awgustda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň pudaklarynda alnyp barlan işleriň netijelerine bagyşlap sanly ulgam arkaly geçiren Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisinde nebitgaz toplumynyň öňünde goýan wezipeleri ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de bu ugurda işleri has-da ilerletmegiň anyk ýollary kesgitlenildi.
Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy we Palestinanyň daşary işler ministri özara bähbitli hyzmatdaşlygy ýola goýmagyň mümkinçiliklerini maslahatlaşdylar
Penşenbe güni türkmen halkynyň Milli Lideri, Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow bilen Palestina Döwletiniň daşary işler we daşary ýurtlarda ýaşaýan palestinalylaryň işleri boýunça ministri Riýad al-Malikiniň arasynda geçirilen duşuşykda özara bähbitli türkmen-palestina ykdysady gatnaşyklaryny ýola goýmak üçin giň mümkinçilikleriň barlygy maslahatlaşyldy diýip, TDH habar berýär.
Ýanwar-iýul aýlarynda Türkmenistanda jemi içerki önümiň ösüşi 6,2% boldy
2023-nji ýylyň ýanwar-iýul aýlarynda Türkmenistanda jemi içerki önümiň ösüş depgini 6,2% boldy. Bu barada maglumat geçen anna güni sanly ulgam arkaly geçirilen Hökümet mejlisinde aýdyldy.
Türkmenistanyň we Malaýziýanyň DIM-niň wekilleri söwda, energetika we beýleki ugurlarda hyzmatdaşlyk meselelerini maslahatlaşdylar
Çarşenbe güni Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginde Türkmen-Malaýziýa DIM-leriniň arasynda onlaýn görnüşde geňeşmeler geçirildi. Geňeşleriň dowamynda iki ýurduň diplomatlary syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, energetika we ynsanperwer ugurlarda köptaraplaýyn we ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň köp meselelerini ara alyp maslahatlaşdylar diýip, Türkmenistanyň DIM-niň saýty habar berýär.