Neon senagaty Türkmenistana uly girdejileri getirip biler — bilermen
17:46 22.08.2022 10757
Belli türkmen alymy, bilermen we tehniki ylymlarynyň doktory Allaberdi Ylýasow Türkmenistanda neonyň himiýa substansiýasynyň önümçilik mümkinçiligini geljegi uly taslama hasaplaýar. Bu barada CentralAsia.news habar berýär.
Ylýasowyň aýtmagyna görä, Türkmenistan ýurduň himiýa senagatynyň innowasion tehnologiýalarynyň esasynda neon öndürip biler. Bu element — çipleriň önümçiliginde esasy we zerur bolan düzüm bölegidir.
Neon — yssyz we reňksiz bir atomly inert gazydyr, ol asla hiç zat bilen diýen ýaly himiki reaksiýa girmeýär. Emma şol bir wagtda element ýokary elektrik geçirijiligine eýe we özünden tok geçirende ýagty gyzyl bolýar. Neon — dünýäde ýaýrawy boýunça wodoroddan, geliýde, kisloroddan we ugleroddan soň bäşinji ýerde durýar.
Onuň ýeke-täk çeşmesi howadyr. Ony pes temperaturaly rektifikasiýany ulanmak arkaly bölýärler. Netijede kisloroddan onuň has ýeňil düzüm böleklerini, ýagny Ne (neon) we He (geliý) aýrylýar. Netijede alynýan önüm bary-ýogy 10%-e çenli neogeliý garyndysyny saklap bilýär, onuň galan bölegini azot we wodorod düzýär.
«Senagat maksatlary üçin neon howadan suwuk azot we kislorod bölünende galyndy hökmünde howadan bölünip alynýar. Ol iki usulda amala aşyrylýar: adsorbsion ýa-da kondensasion» - diýlip habarda aýdylýar.
Ylýasowyň bellemegine görä, bu günki gün neonyň bahasy kub metrine 2 müň 500 amerikan dollaryna barabar. Bu diýildigi, arassa neonyň önümçiligi ýylda ýüzlerçe bolmasa-da, onlarça million dollara çenli tehnologik eksporty üpjün eder.
Bellemeli zatlaryň biri neon senagat pudagynda giňden peýdalanylýar. Bu element kriogen desgalarynda sowadyjy hökmünde çykyş edýär. Suwuk neon raketa ýangyjyny saklamak ýa-da kosmos şertlerini emele getirmek üçin tüýs laýyk gelýär.
«Şeýlelikde, Ne-nyň ulanyş çygry gün geçdigiçe giňeýär, onuň ulanyş gerimi hem artýar» - diýip, türkmen alymy belleýär.
Birža söwdalarynda Türkiýä we Owganystana awtobenzin hem-de dizel ýangyjy satyldy
Geçen hepdede Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda geleşikleriň 30-sy hasaba alyndy.
Hökümet mejlisinde ýangyç-energetika toplumynyň 2025-nji ýylyň ýanwarynda ýerine ýetiren işleriniň jemleri jemlenildi
14-nji fewralda Prezident Serdar Berdimuhamedow sanly ulgam arkaly Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi. Onda şu ýylyň ýanwar aýynda milli ykdysadyýetiň pudaklarynda alnyp barlan işleriň jemleri jemlenildi, şeýle hem ýurdumyzyň durmuşyna degişli käbir beýleki meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy diýip, TDH habar berýär.
Türkmen paýtagtynda Halkara sergi we ylmy maslahat geçirildi
6-7-nji awgustda Aşgabatda «Türkmenistanyň gurluşygy, senagaty, energetikasy — 2022» atly halkara sergi we onuň çäklerinde «Türkmenistanyň gurluşyk, senagat, energetika pudaklarynyň ösüşi» atly maslahat geçirildi. Bu ähmiýetli çäreler ýurdumyzyň ugurdaş ministrlikleri we pudaklaýyn dolandyryş edaralary hem-de Söwda-senagat edarasy bilen bilelikde guraldy.
Türkmenistanyň DIM-niň ýolbaşçysy we YHG-nyň Baş sekretary köpugurly hyzmatdaşlygyň geljegini maslahatlaşdylar
12-nji fewralda Türkmenistanyň daşary işler ministri Raşid Meredow Ykdysady hyzmatdaşlyk guramasynyň (YHG) Baş sekretary Asad Majid Han bilen geçiren duşuşygynda hyzmatdaşlygy ösdürmegiň geljekki ugurlaryny maslahatlaşdy. Bu barada Türkmenistanyň DIM-nde habar berdiler.
Garabogaz — ýurdumyzyň himiýa hazynasy
Şu gün zähmet rugsadynda bolýan hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda Garabogazköl aýlagynyň üstünden geçýän täze awtomobil köprüsiniň düýbüni tutmak dabarasy boldy. «Halkyň Arkadagly zamanasy» ýylynyň şanly wakasy Türkmenistanyň daşary syýasy strategiýasyny amala aşyrmak babatda hem, täze taryhy döwürde ýurdumyzyň ykdysadyýetini ösdürmek babatynda hem örän ähmiýetlidir.