Türkmenistanda nebitgaz ulgamynda ägirt uly önümçilik mümkinçilikleri bar
16:58 16.01.2022 9065
Türkmenistanda ägirt uly çig mal we senagat mümkinçilikleri, şeýle hem ýurdy strategiki taýdan möhüm bolan nebit we gaz önümlerini öndüriji we eksport ediji ýurda öwürmek üçin tebigy we tehnologiki mümkinçilikleri bar. Bu barada ylmy makalasynda CentralAsia.news elektron neşiriniň ylmy synçysy, belli türkmen alymy, tehniki ylymlarynyň doktory we bilermen Allaberdi Ylýasow belledi.
Onuň bellemegine görä, «2030-njy ýyla çenli Türkmenistanyň nebitgaz senagatyny ösdürmegiň maksatnamasynda» türkmen nebitgaz pudagyny giň möçberde senagatlaşdyrmak kesgitlenendir. Onda üç esasy wezipe bellenendir — nebitgaz ulgamyny senagatlaşdyrmak, içerki sarp edijileri degişli önümler bilen üpjün etmek we pudagyň eksport mümkinçiliklerini artdyrmak.
Garaşsyzlygynyň ilkinji günlerinden başlap, Türkmenistan çig mal eksporty bilen bagly howplary peseltmek üçin içerki gaýtadan işleýşi ösdürmeklige tarap ugur aldy. Nebitgaz känlerini senagat taýdan ulanyşa girizmeklik türkmen ýangyjynyň eksport möçberleriniň artmagyna, şeýle hem ýurtda soňky ýyllarda gurlan nebit we gazy gaýtadan işleýän kuwwatlyklary bökdençsiz çig mal serişdeleri bilen üpjün etmeklige barabardyr diýip, bilermen ýazýar.
Onuň bellemegine görä, häzirki wagtda Balkan welaýatynda tebigy gazdan polietileniň we polipropileniň dürli görnüşlerini öndürmek boýunça Gyýanly polimer zawody we Ahal welaýatyndaky Owadandepe şäherçesinde şol çig maldan benzin öndürmek boýunça zawod üstünlikli hereket edýär.
Analitik Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynda hem döwrebaplaşdyrmak işleriniň dowam edýändigini belleýär. Daşary ýurt kompaniýalary bilen hyzmatdaşlykda bu ýerde nebitgazhimiýanyň önümleriniň önümçilik möçberlerini artdyrmak üçin birnäçe desgalary, öňdebaryjy serişde tygşytlaýjy ekologiýa enjamlary bilen enjamlaşdyrylan döwrebap tehnologiýalar ornaşdyrylýar.
Daşary ýurtly hünärmenler TNGIZT-de haýalladylan kokslandyrma we gudronyň deasfaltizasiýasy desgasynyň gurluşygyny dowam edýärler. Bu taslamada şu görnüşdäki desgalar üçin elýeterli bolan iň gowy tehnologiýalar peýdalanylýar. Geljekki sehde işlemek üçin işgärler düzümi bu desgada iş orunlarynyň «wirtual» gurnalan trenažýorynda ýörite taýýarlyk geçerler.
Türkmenbaşynyň nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumynyň düzümine girýän Seýdiniň NGIZ-de 2016-njy ýylda AI-95 benzini üçin düzüm bölekleriniň önümçiligine başlandy.
Şol ýylda ýol bitumyny öndürmek boýunça häzirki zaman tehnologik desga ulanyşa girizildi. Özboluşly tehnologiýa türkmen nebitinden dünýä standartlaryna laýyk gelýän ýol bitumyny almaga mümkinçilik berýär.
Alymyň pikirine görä, energetika ulgamynda täze tehnologiýalaryň peýdalanylmagy nebitgazhimiýa önümleriniň önümçilik möçberleriniň artmagyna ýardam edýär. Gürrüň guýularyň içinde iş alnyp barlanda, däp bolan toplama burawyň ornuny tutýan maýyşgak üznüksiz turbalary ulanmaklyga esaslanýan koltýubing tehnologiýalary hakynda barýar.
Ýurtda ekologiýa howpsuzlygynyň talaplaryna hem aýratyn üns berilýär. Şu maksat bilen ýokary netijeli tehnologiýalar ornaşdyrylýar. Bu konsepsiýa döwletiň durmuş we ykdysady taýdan ösüşine gönükdirilendir.
Birža söwdalarynda dizel ýangyjynyň dürli görnüşleri uly islegden peýdalandy
Duşenbe güni, 5-nji sentýabrda Türkmenistanyň Döwlet haryt-çig mal biržasynyň söwdalarynda umumy bahasy 16,9 mln dollara barabar bolan 5 sany geleşik baglaşyldy diýip, ORIENT agentligi habar berýär.
Türkmenistanyň Prezidenti Ýewropa Geňeşiniň Başlygy bilen duşuşygynda sebit hyzmatdaşlygynyň geljegini maslahatlaşdy
3-nji aprelde «Merkezi Aziýa — Ýewropa Bileleşigi» görnüşindäki birinji sammite gatnaşmak maksady bilen Özbegistan Respublikasynda iş saparynda bolýan Prezident Serdar Berdimuhamedow Ýewropa Geňeşiniň Başlygy Antonio Koşta bilen duşuşdy diýip, TDH habar berýär.
«Gazprom» Hytaýa gaz ibermeleriniň möçberini ardyrmaga we tölegi ýuanda ýa-da rublda geçmäge taýýarlanýar
Russiýanyň «Gazprom» kompaniýasy «uzakgündogar» ugry boýunça Hytaýa täze gaz geçirijini taslamalaşdyrmaga girişdi we CNPC bilen gazy satyn almak-satmak hakynda Şertnama goşmaça resminama gol çekdi. Ol özara hasaplaşyklary ýuanda ýa-da rublda geçmäge mümkinçilik berýär. Bu barada «Gazpromyň» resmi saýtynda habar berilýär.
Türkmenistanyň we Özbegistanyň Prezidentleri ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň okgunly ösdürilýändigini nygtadylar
3-nji aprelde “Merkezi Aziýa — Ýewropa Bileleşigi» görnüşindäki birinji sammite gatnaşmak maksady bilen Özbegistan Respublikasynda iş saparynda bolýan hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Özbegistanyň Prezidenti Şawkat Mirziýoýew bilen duşuşdy. Bu barada TDH habar berýär.
Türkmenistanyň Prezidenti we Ýewropa Komissiýasynyň Başlygy “Merkezi Aziýa-ÝB” sammitiniň üstünlikli geçiriljekdigine ynam bildirdiler
3-nji aprelde «Merkezi Aziýa — Ýewropa Bileleşigi» görnüşindäki birinji sammite gatnaşmak üçin Özbegistan Respublikasynda iş saparynda bolýan Prezident Serdar Berdimuhamedow Ýewropa Komissiýasynyň Başlygy hanym Ursula fon der Lýaýen bilen duşuşdy diýip, TDH habar berýär.