«Türkmenistanyň nebiti we gazy – 2021» XXVI Halkara maslahatynyň ikinji güni Hazaryň türkmen kenarynda maýa goýum taslamalaryny maliýeleşdirmek ulgamynda täzeçillikleri, şeýle hem pes uglerodly geljege geçmekde tebigy gazyň ornuny maslahatlaşmaga bagyşlandy.

Bu gün sessiýalarda halkara kompaniýalarynyň, guramalaryň we maliýe institutlarynyň wekilleri çykyş etdiler. CNPC, Petronas, «Lukoýl», Dragon Oil, «ARETI» ýaly iri energetika ägirtleri ýurdumyzyň çäginde alyp barýan işlerine syn berdiler.

«ARETI» kompaniýasynyň ýolbaşçysy Igor Makarowyň belleýşi ýaly, häzirki Türkmenistan uglewodorod ätiýaçlyklary, ösen infrastrukturasy we yzygiderli döwrebaplaşdyryş we ykdysady ösüş syýasaty bolan esasy energiýa güýji hökmünde dünýä maýa goýum guramalary üçin uly gyzyklanma döredýär.

Telekeçi ýurdumyzyň uglewodorod ýataklaryny çuňňur barlamak we ösdürmek, energiýa çeşmelerini öndürmek, gaýtadan işlemek we eksport etmek bilen meşgullanýandygyny aýtdy.

Makarow «ARETI-iň» türkmen hyzmatdaşlary bilen bilelikde önümçilik we ýataklary taýýarlamak pudagynda, şeýle hem Türkmenistanyň nebitgaz pudagy üçin ulag infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmak we ösdürmek pudagynda maýa goýum taslamalaryny döretmek we gurmak boýunça işlere işjeň gatnaşýandygyny aýtdy.

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministri Muhammetgeldi Serdarow çykyşynda Türkmenistanyň iri halkara guramalary bilen hyzmatdaşlygyna aýratyn üns çekdi. Türkmenistanyň abraýly halkara guramalary bilen işjeň hyzmatdaşlyk edip, özüni ygtybarly hyzmatdaş hökmünde görkezendigini nygtady.

Bellenilişi ýaly, Türkmenistan onlarça halkara konwensiýalaryna, şol sanda maliýe maýa goýumlary pudagyndaky ylalaşyklara goşuldy. Ýurdumyz türkmen ykdysadyýetiniň durnukly ösüşini nygtaýan Bütindünýä Banky Topary bilen hyzmatdaşlygy işjeň alyp barýar.

Şu ýyl Halkara Pul Gaznasy bilen döwrebap we konstruktiw gepleşikler ösdürildi, hyzmatdaşlygy mundan beýläk-de güýçlendirmek, şeýle hem özara gatnaşyklaryň täze ugurlary babatda maslahatlaşyldy. Ýewropanyň täzeleniş we ösüş banky hem maýa goýum taslamalaryny durmuşa geçirmek arkaly ýurdumyzyň ykdysadyýetiniň jemgyýetçilik pudagyny goldaýar. Şeýle hem Türkmenistan Bütindünýä Söwda Guramasy tarapyndan synçy statusyna eýe boldy.

Maslahatyň çäginde möhüm waka, Dubaýda işini dowam etdirýän «EXPO-2020» Bütindünýä sergisine gatnaşyjylar bilen sanly aragatnaşyk arkaly telekonferensiýa boldy. Sessiýanyň mowzugy "Uglerodsyz geljege geçmek üçin esasy çeşmeler bolan tebigy gaz we energiýanyň dikeldilýän çeşmeleri".

“Dragon Oil” kompaniýasynyň baş iş dolandyryjysy Farid Al Haşmi nebit kompaniýasynyň Hazaryň türkmen kenaryndaky işleri barada gürrüň berdi. Taslamanyň çäginde kompaniýanyň her gün 60 müň barrel nebit çykarýandygyny we önümçiligiň mukdaryny günde 80 müňe ýetirmegi meýilleşdirýändigini aýtdy. Şeýle uly göwrümli işiň "Türkmennebit" döwlet konserni bilen üstünlikli hyzmatdaşlygyň netijesidigini bellän Farid Al Haşmi, ýakyn wagtda taslama maýa goýumlarynyň mukdarynyň 9 milliard dollara çenli artjakdygyny aýtdy.

«Trans Caspian Resources» (TCR) amerikan kompaniýasynyň wekili onlaýn çykyşynda Türkmenistana Hazarüsti birleşdirijisini gurmak pikirini teklip etdi - Hazarüsti gaz geçirijisinden has kiçi we gymmaty az, ýöne geljegi uly maýa goýum taslamasy türkmen energiýa çeşmelerini Ýewropa bazaryna getirmegi maksat edinýär.

Forumyň ahyrynda oňa gatnaşyjylar Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedowa Ýüzlenme kabul etdiler, onda dünýä jemgyýetçiligini nebit-gaz pudagynyň mümkinçilikleri bilen tanyşdyrmak maksady bilen halkara maslahatyny geçirmek mümkinçiligine tüýs ýürekden minnetdarlyk bildirdiler.

Bellenilişi ýaly, şu gezekki XXVI halkara maslahatda türkmen hünärmenleri we daşary ýurtly bu ugurdaky myhmanlar öz tejribelerini paýlaşyp, hyzmatdaşlyk etmegiň täze ugurlaryny maslahatlaşdylar hem-de özara bähbitli ösüşi gazanmak üçin birek-biregi goldamak barada çykyş etdiler.

Dünýäniň ösen ýurtlarynyň — Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň, Hytaý Halk Respublikasynyň, Russiýa Federasiýasynyň, Ýaponiýanyň, Türkiýäniň, Eýran Yslam Respublikasynyň, Beýik Britaniýanyň, Birleşen Arap Emirlikleriniň, Saud Arabystany Patyşalygynyň we ençeme beýleki ýurtlaryň öňdebaryjy, dünýä belli kompaniýalaryndan wekiller halkara maslahatyň işine gatnaşdylar we bu ugurdaky daşary ýurtly bilermenler, alymlar, tejribeli hünärmenler Türkmenistanyň nebitgaz senagatynyň mümkinçilikleri barada aýtdylar hem-de özara pikir alyşdylar.