Türkmenistanyň Deňiz we derýa ulaglary döwlet gullugy Hazar deňziniň türkmen böleginde nebitgaz gazyp çykarýan platformalarda we beýleki dürli maksatly desgalarda tehnogen heläkçilikleriň öňüni almak we olary ýok etmek boýunça toplumlaýyn türgenleşik okuwlaryny geçirdi. Toplumlaýyn türgenleşik okuwlary Türkmenistanyň Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky döwlet toparynyň 2026-njy ýylyň iş meýilnamasyny ýerine ýetirmek maksady bilen guraldy.

- Hazar deňzinde ýüze çykyp biljek tebigy we tehnogen häsiýetli adatdan daşary ýagdaýlarda ýerine ýetirilmeli hereketleri aýdyňlaşdyrmak;

- Raýat goranyşynyň we adatdan daşary ýagdaýlaryň gulluklarynyň özara sazlaşykly hereketleriniň meýilnamasynyň ýerine ýetirilmegini gazanmak;

- Hazar deňzinde adatdan daşary ýagdaýlar ýüze çykanda çekiljek güýçleri we serişdeleri takyklamak hem-de olaryň herketleriniň galjaňlygyny gazanmak;

- Toplumlaýyn türgenleşik okuwyna gatnaşýan Raýat goranyşyň we adatdan daşary ýagdaýlaryň gulluklarynyň özara bilelikdäki sazlaşykly hereketlerini kämilleşdirmegi gazanmak.

Toplumlaýyn türgenleşik okuwy üç tapgyrda geçirildi. Türgenleşik okuwynyň meýilnamasyna laýyklykda Türkmenbaşy şäherinde Hazar deňziniň türkmen böleginde gurnalan nebit-gaz gazyp çykarýan «Jygalybeg» käniniň «Ždanow-A» platformasynda nebit dökülmesi ýüze çykýar. Hadysa barada Türkmenbaşy Halkara deňiz portundaky «Gämi dolandyryş merkezi» binasyndaky operator habary kabul edip Raýat goranyşyň we adatdan daşary ýagdaýlaryň gulluklaryna dessin habar berýär.

Ýüze çykan adatdan daşary ýagdaýlaryň ýaramaz netijelerini aradan aýyrmak we olaryň zyýanlaryny peseltmek boýunça Raýat goranyşynyň ýolbaşçy düzümleri Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň dolandyryş merkezine ýygnanyşýarlar we anyk wezipeler kesgitlenýär hem-de degişli çözgütler kabul edilýär. Meýilnama boýunça gulluklar hem-de edara-kärhanalar tarapyndan çekiljek güýçler we serişdeler boýunça hasabatlar gözden geçirilýär.

Çözgütler kabul edilýän döwründe platformada dörän ýangyny we deňziň nebit bilen hapalanan meýdanyny anyklamak we hasaba almak üçin deňizde ýörite tirkeg gämisi bilen Hazar ekologiýa gözegçilik gullugynyň işgärleri hadysanyň dörän ýerinde aňtaw gözegçilik işlerini geçirýär we hadysanyň dörän ýerindäki deňiz giňişliginde suwuň hilini barlamak üçin synaglary alýarlar. Degişli çözgütler kabul edilen badyna hadysanyň dörän koordinatasyna deňizde çekilýän güýçler we serişdeler Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň Deňizde awariýa halas ediş gullugy bilen bilelikde wezipä girişýärler we hadysanyň dörän ýerinde deňiz giňişligine dökülen nebiti ýygnamak üçin bon germewleri gurnalýar.

Adatdan daşary ýagdaýlaryň ýaramaz netijelerini aradan aýyrmak we zyýanyny ýok etmek boýunça Raýat goranyşynyň başlygy ýolbaşçy düzümden geçirilen abatlaýyş-bejeriş, dikeldiş işleri barada maglumatlary anyklaýar, hasabatlary kabul edýär we ýetirilen ýitginiň möçberini anyklaýar we Adatdan daşary ýagdaýlar baradaky Döwlet toparyna hasabat we teklipleri berýär.

Geçirilen toplumlaýyn türgenleşik okuwy boýunça Raýat goranyşynyň başlygy tarapyndan Hazar deňzinde ýüze çykyp biljek tebigy we tehnogen häsiýetli adatdan daşary ýagdaýlarda ýerine ýetirmeli hereketleri anyklamak we çözgütleri kabul etmek boýunça «Taýýar» diýilip ýokary baha berildi (https://turkmennebit.gov.tm).