Ussat geology ýatlap

09:10 28.05.2026 766

https://www.oilgas.gov.tm/storage/posts/17008/original-16a1975838ffb3.jpg

Haýsy ugurdan bolsa-da, ussatlar unudylmaýar. Şeýle halypalar nebitgaz pudagynda-da sanardan kän. Bu ugurdan ençeme şägirtleri ýetişdiren Ýagşymyrat Hojagulyýew hem halkymyzyň öňünde uly hyzmat bitiren halypalaryň biri. Halypany hatyralap, ol baradaky ýatlamalary ýetirmegi makul bildik.

Ýagşymyrat Hojagulyýew 1960-njy ýylda häzirki Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň tehniki fakultetini tamamlap, geolog hünärini ele aldy. 1961 — 1963-nji ýyllarda bu ýokary okuw mekdebiniň umumy geologiýa kafedrasynyň assistenti, soňra Moskwanyň I.M.Gubkin adyndaky nebit-himiýa we gaz senagaty institutynyň aspiranty hem-de toplumlaýyn gaz-nebit ekspedisiýasynyň kiçi ylmy işgäri, 1963-nji ýylyň aýagynda öňki Türkmen politehniki institutynyň geologiýa we nebit, gaz känlerini agtaryş kafedrasynyň uly mugallymy, 1966 — 1973-nji ýyllarda bolsa gidrogeologiýa we nebit geologiýasy kafedrasynyň müdiri wezipesinde işledi.

Biz, ilki bilen, halypa geologyň ogly Agamyrat Hojagulyýew bilen gürrüňdeş bolduk. Ol:

— Kakamyň köp wagty iş saparlarynda geçerdi. Onuň kärdeşleri bilen iş pursatlaryndaky düşen suratlary şahsy arhiwinde bar. Suratlaryny synlan mahalym bir pursat ýadyma düşýär. Sekizinji synpy tamamlamda, bir gün kakam meni ýanyna çagyrdy-da: «Okuwyňy gutaraňsoň, haýsy hünärden okamak isleýärsiň?» diýip sorady. «Lukman bolmak arzuwym bar» diýdim. Kakam kän gürlänokdy. «Onda sen ertir iş ýerime bar. Ilki şol ýerdäki gurnaga gatnap gör» diýdi. Ertesi iş ýerine bardym. 70-nji, 80-nji ýyllarda Türkmen ylmy-barlag geologiýa gözleg institutynyň (TYBGGI) direktory wagty şol ýerde kakam ýaşlarda geolog hünärine höwes döretmek üçin «Ýaş geologlar» gurnagyny açypdy. Oňa 6 — 10-njy synp aralygyndaky mekdep okuwçylary gatnaýardy. Şolara goşulyp, menem gurnaga gatnap başladym. Çagalary birnäçe daşary ýurtlara gezelenje äkitdiler. Diýseň gyzykly, özüne çekiji bolansoň, täsir etdi. Şeýlelik bilen, pikirim üýtgedi. Soň şol ugurdan ýokary bilim alyp, men gidrogeolog, agam Batyr geofizik hünäriniň eýesi bolduk. Şonuň üçin kakama örän minnetdar.

Kakam işine berlen adamdy. Özem juda gönümel häsiýetlidi. Işiň bähbidine öz pikirini erkin aýdardy. Bu barada kärdeşleri: «Ýygnaklarda ýokardan nebitiň-gazyň uly möçberini almak barada aýdylanda, Ýagşymyrat halypa: «Nebit, gazy köp almak üçin ýokary hünärli hünärmenler gerek diýerdi» diýip ýatlaýarlar. TYBGGI-de ýolbaşçy mahaly şol ýerde öňki soýuzda ýok laboratoriýa açyldy. Pribaltikadan getirilen enjamlar bilen üpjün edildi. Kakamyň zähmet ýoly baradaky maglumatlary şahsy arhiwimizde gymmatly miras hökmünde saklaýarys. Kakam 1936-njy ýylyň 23-nji aprelinde doglan, 1987-nji ýylyň 27-nji awgustynda-da bakyýete göç etdi. Onuň esasy bir pikiri bardy. «Biziň ýurdumyz gazyň ýurdy» diýerdi. Kakam 1973-nji ýylda «Garagum basseýninde gaz we nebit toplanmalarynyň paleogidrogeologik we gidrogeologik emele gelme hem-de ýerleşme şertleri» diýen tema boýunça ylymlaryň doktory alymlyk derejesini gorady — diýip ýatlady.

Soňra Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetiniň gidrogeologiýa we inžener geologiýasy kafedrasynyň uly mugallymy, geologiýa-mineralogiýa ylymlarynyň kandidaty Durdymyrat Orazdurdyýew bilen gürrüňdeş bolduk. Ol:

— Özüniň uzak bolmadyk ömründe örän önjeýli zähmet çekip, Türkmenistanyň geologiýa-gözleg we nebitgaz pudagynyň ileri tutulýan meseleleriniň çözgüdine uly goşant goşan görnükli alym, ylmyň we önümçiligiň başarjaň guramaçysy, professor Ýagşymyrat Hojagulyýew biziň unudylmajak halypamyz.

1968-nji ýylda şol mahalky Türkmen politehniki institutyna okuwa girenimde, Ýagşymyrat Hojagulyýew gidrogeologiýa we nebit geologiýasy kafedrasynyň müdiridi. Ol biziň topar ýolbaşçymyz boldy. Onuň geçýän sapaklary özüne çekijidi, ýönekeý, sada dilde düşündirýärdi. 3-nji ýyldan soň, tejribelige gidenimizde, önümçilik edaralary (gidrogeologik, geologik ekspedisiýalar) bilen habarlaşyp, bize okaýan ugrumyz boýunça aýlykly tejribelik geçmäge mümkinçilik döredýärdi. Okuwy tamamlap, institutda mugallym bolup galmagymda-da uly itergi beren Ý.Hojagulyýew boldy — diýip, minnetdarlyk bilen ýatlady.

Ý.Hojagulyýewiň 1966-njy ýylda «Garagumuň we Amyderýanyň nebit-gaz ýataklary», 1976-njy ýylda «Nebit-gaz ýataklarynyň formirlenmeginiň we ýerleşmeginiň gidrogeologik kanunalaýyklygy», «Gazyň we nebitiň toplanmalarynyň gidrogeologik kanunalaýyklary we ýerleşişi», «Nebitiň we gazyň gözleglerinde paleogidrogeologik barlaglar» atly we başga-da nebitgaz gidrogeologiýasynyň we gidrogeologiýanyň nazary we amaly soraglaryna degişli 10 monografiýasy hem-de 150-den gowrak ylmy işleri neşir edildi. Halypanyň ýolbaşçylygynda hem-de ýardam bermeginde 15-den gowrak kandidatlyk we doktorlyk dissertasiýalary taýýarlanyp, ylymlaryň doktorlary we ylymlaryň kandidatlary alymlyk derejeleri berildi. Ol 1981-nji ýylda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň habarçy agzalygyna saýlandy, 1976-njy ýylda Türkmenistanyň ylym we tehnika boýunça, 1983-nji ýylda öňki SSSR-iň Döwlet baýraklaryna mynasyp boldy — diýip, halypasy barada gyzykly gürrüňler berdi.

Umuman, arhiw maglumatlaryna salgylansagam, kärdeşlerini diňlänimizde-de Ýagşymyrat Hojagulyýewiň halkymyzyň öňünde uly hyzmat bitirendigine göz ýetirmek bolýar. Şeýle ussatlary ýatlamaga, olary hatyralamaga giň mümkinçilikler döredýän hormatly Prezidentimize hoşallygymyzy beýan edýäris.

Başga makalalar
16315c2ecd2e59.jpeg
«Demirgazyk akymy» bilen bagly ýagdaý zerarly Ýewropada gaz 30% gymmatlady

«Demirgazyk akymy» gaz geçirijisiniň togtamagynyň dowam etmegi netijesinde Ýewropada gazyň spot bahasy 30%-e golaý ýokarlanyp, müň kub metrine 2900 dollara ýetdi diýip, Interfaks habar berýär.


16315909c1463e.jpeg
Türkmenistan benziniň iň arzan ýurtlarynyň sanawynda 7 orna çykdy

Türkmenistan benziniň bahasy iň arzan ýurtlarynyň sanawynda 7-nji orny eýeleýär. Muňa 29-njy awgustda GlobalPetrolPrices internet-neşiri tarapyndan neşir edilen dünýäde motor ýangyjynyň bahalary hakyndaky maglumatlar şaýatlyk edýär.


16315c2abd5f05.jpeg
Türkmenistanyň wekiliýeti Tatarystan nebitgaz forumyna gatnaşdy

«Kazan Ekspo» halkara sergi merkezinde 31-nji awgustdan 2-nji sentýabr aralygynda Tatarystan nebitgazhimiýa forumy – 2022 geçirildi. Oňa iki müňden gowrak wekil gatnaşdy. Türkmenistandan foruma «Türkmengaz» we «Türkmennebit» döwlet konsernleriniň, «Türkmengeologiýa» döwlet korporasiýasynyň wekilleri gatnaşdy. Bu barada Türkmenistanyň Kazandaky Baş Konsullygynyň saýtynda habar berilýär.


16317196568665.jpeg
Abu-Dabide ADIPEC-2022 nebitgaz forumy geçiriler

ABŞ-nyň Türkmenistandaky ilçihanasy türkmen tarapynyň wekillerini Halkara nebitgaz sergisine we forumyna gatnaşmaga çagyrýar (ADIPEC-2022). Forum BAE-de Abu-Dabide 2022-nji ýylyň 31-nji oktýabryndan 3-nji noýabry aralygynda geçiriler. Bu barada Türkmenistanyň Senagatçylar we telekçiler birleşmesiniň saýtynda habar berilýär.


167ed1610c565e.jpg
Gahryman Arkadagymyz Balkan welaýatynda täze howa menziliniň gurluşyk işleriniň barşy bilen tanyşdy

Balkan welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Türkmenistanyň Halk Maslahatynyň Başlygy Gurbanguly Berdimuhamedow Jebel şäherçesinde täze Halkara howa menziliniň gurluşygynyň güýçli depginde dowam edýän ýerine baryp, alnyp barylýan giň möçberli gurluşyk işleri bilen tanyşdy. Bu barada TDH habar berýär.